Nowe zasady ochrony debaty publicznej

Od 23 czerwca 2026 r. wchodzą w życie nowe przepisy mające na celu ochronę osób angażujących się w debatę publiczną. Zmiany te dotyczą przede wszystkim obywateli uczestniczących w dyskusjach na istotne tematy społeczne oraz organizacji pozarządowych.

W przypadku wątpliwości co do celu powództwa, sąd może wymagać od powoda wpłaty kaucji na zabezpieczenie kosztów procesu, jeżeli pozwany dowiedzie, że roszczenie ma na celu stłumienie debaty publicznej. Termin na wniesienie kaucji wynosi miesiąc od uprawomocnienia się postanowienia.

Jeśli pozwany zgłosi wniosek o oddalenie powództwa, powód jest zobowiązany do przedstawienia dowodów uzasadniających swoje żądania, a sąd musi rozstrzygnąć do trzech miesięcy od złożenia pozwu. Ponadto, sąd może nałożyć grzywnę na powoda w przypadku oddalenia powództwa dążącego do stłumienia debaty, w wysokości do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia, a w szczególnych przypadkach nawet do 100-krotności.

W razie oddalenia powództwa, powód będzie musiał pokryć koszty procesu, a pozwany ma prawo do zwrotu pełnych kosztów zastępstwa procesowego. Nowe przepisy wprowadzają też zakaz nadużywania prawa procesowego.

Te zmiany mają na celu zminimalizowanie nadużyć w postępowaniach sądowych i zabezpieczenie wolności słowa w Polsce.