Co przeszło - Akty prawne w Polsce w prostym języku

Prawo pracy

Ustawy i rozporządzenia w prostym języku — kategoria prawo pracy.

5 czerwca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Zdrowia zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy

W skrócie
Zmiana dopuszczalnych norm ołowiu w krwi
Prawo pracy

Od 1 stycznia 2029 roku dopuszczalne stężenie ołowiu we krwi pracowników spadnie z 30 μg Pb/100 ml do 15 μg Pb/100 ml.Dotyczy to wszystkich pracowników narażonych na działanie ołowiu, a także kobiet w wieku rozrodczym. Do końca 2028 roku pracownicy z poziomem ołowiu między 15 a 30 μg Pb/100 ml będą musieli przechodzić regularne badania, jeśli stężenie ołowiu w powietrzu przekracza 0,015 mg/m³.Wartość dotychczasowa (30 μg Pb/100 ml) pozostaje w mocy do końca 2028 roku; po jej przekroczeniu, pracownicy muszą poddać się badaniom, ale jeśli stężenie jest poniżej 70 μg Pb/100 ml z tendencją spadkową, mogą kontynuować pracę.Te zmiany mają na celu ochronę zdrowia pracowników i zmniejszenie ryzyka zatrucia ołowiem.

27 marca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników niebędących nauczycielami, zatrudnionych w szkołach i placówkach oświatowych prowadzonych przez organy administracji rządowej oraz w niektórych innych jednostkach organizacyjnych

W skrócie
Podwyżki wynagrodzeń w edukacji od 2026
Prawo pracy

Od 1 stycznia 2026 roku zaczynają obowiązywać nowe przepisy zwiększające wynagrodzenia dla pracowników niebędących nauczycielami w szkołach i placówkach oświatowych.Zmiany dotyczą głównie pracowników administracyjnych, technicznych oraz obsługi. Wynagrodzenia dla najniższej kategorii zaszeregowania wzrosną do 2700 zł dla jednostek podległych administracji rządowej i 2500 zł w innych placówkach.Kategorie zaszeregowania wynoszą od 2500 zł do 11 300 zł.Dla grup pracowników w różnych jednostkach stawki wyniosą od 3600 zł do 9100 zł.Kategoria I wynosi od 3600 zł do 4810 zł dla jednostek z pierwszej tabeli, a od 2600 zł do 5500 zł dla jednostek w tabeli trzeciej.Maksymalne stawki dla wysoko wykwalifikowanych pracowników osiągną nawet 11 900 zł.Nowe przepisy mają na celu ujednolicenie oraz podwyższenie wynagrodzeń w sektorze edukacji, co powinno poprawić sytuację finansową pracowników w tej branży.

24 marca 2026
Obowiązuje

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

W skrócie
Nowe zasady składania dokumentów dla pracowników
Prawo pracy

Od 12 stycznia 2026 r. pracownicy mogą składać wnioski i dokumenty w formie papierowej oraz elektronicznej, co ułatwia kontakt z pracodawcami.Zmiany dotyczą wszystkich pracowników, zwłaszcza tych, którzy chcą korzystać z łatwiejszej komunikacji oraz ubiegać się o ekwiwalent za niewykorzystany urlop.Ekwiwalent ten będzie wypłacany w terminie 10 dni od zakończenia umowy o pracę, jeżeli wypłata wynagrodzenia nie będzie miała miejsca wcześniej.Dodatkowo, w firmach bez zakładowych organizacji związkowych, pracownicy mogą teraz uzgadniać regulaminy wynagradzania, w tym wysokość odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych oraz możliwość jego nietworzenia, co obowiązuje po 14 dniach od ogłoszenia ustawy.Te zmiany mają na celu zwiększenie udziału pracowników w decyzjach dotyczących funduszu w miejscach pracy, gdzie nie ma związków zawodowych.

Rozkład głosów „za”
KoalicjaOpozycja
19 maja 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

W skrócie
Nowe zasady czasu pracy funkcjonariuszy ABW
Prawo pracy

Od 2 czerwca 2026 roku wchodzą w życie nowe zasady dotyczące czasu pracy funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW).Zmiany dotyczą funkcjonariuszy pełniących służbę, w tym tych, którzy kierują pojazdami. Oto najważniejsze zapisy:Max 12 godzin pracy dziennie, z czego kierowanie pojazdem nie może przekroczyć 10 godzin.Czas nieprzerwanego kierowania wynosi 6 godzin, po którym przysługuje 30-minutowa przerwa.Standardowa służba wynosi 8 godzin dziennie od poniedziałku do piątku.Możliwość rozpoczęcia pracy między 7:00 a 9:00 oraz elastyczność dla kierowników jednostek w ustalaniu godzin służby.Nowe regulacje mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa i efektywności służby funkcjonariuszy ABW.

25 marca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości zmieniające rozporządzenie w sprawie przekazania niektórym sądom rejonowym rozpoznawania spraw z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych z obszarów właściwości innych sądów rejonowych

W skrócie
Zmiana sądów dla ubezpieczeń społecznych
Prawo pracy

Od 1 kwietnia 2026 r. sprawy związane z ubezpieczeniami społecznymi z czterech sądów rejonowych będą trafiały do jednego sądu w Świdnicy.Zmiana dotyczy spraw rozpatrywanych dotychczas w sądach rejonowych w Dzierżoniowie, Kłodzku, Wałbrzychu i Ząbkowicach Śląskich.Celem tej modyfikacji jest poprawa efektywności działania sądów w tym obszarze, co może przyspieszyć czas rozpatrywania spraw.

10 kwietnia 2026
Obowiązuje

Ustawa o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw

W skrócie
Nowe uprawnienia dla Państwowej Inspekcji Pracy
Prawo pracy

Państwowa Inspekcja Pracy zyska nowe uprawnienia od 7 kwietnia 2026 roku, co pozwoli jej na ustalanie istnienia stosunku pracy oraz wydawanie decyzji dotyczących pracowników w sytuacjach, gdy umowy cywilnoprawne nie odzwierciedlają rzeczywistości.Nowe przepisy dotyczą zarówno pracodawców, jak i osób prowadzących działalność gospodarczą.Inspekcja będzie mogła występować w sprawach o ustalenie stosunku pracy.W przypadku stwierdzenia istnienia stosunku pracy, obowiązki płatników składek na ubezpieczenia społeczne będą określane na podstawie decyzji Inspekcji.Obowiązek wypłacania wynagrodzenia zgodnie z minimalną stawką godzinową dla przedsiębiorców wprowadzono również.Zmiany te mają na celu ochronę praw pracowników oraz zwiększenie efektywności kontroli stosunków pracy w Polsce.

Rozkład głosów „za”
KoalicjaOpozycja
23 marca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w niektórych państwowych jednostkach budżetowych działających w ochronie zdrowia

W skrócie
Zmiany w wynagrodzeniach w ochronie zdrowia
Prawo pracy

Od 1 stycznia 2026 roku wynagrodzenia dla pracowników państwowych jednostek budżetowych w ochronie zdrowia zostaną znacząco zwiększone.Pracownicy ci będą otrzymywać wynagrodzenia zasadnicze w wysokości od 4 806 zł do 10 240 zł, w zależności od kategorii zaszeregowania. Dodatkowo w Centrum e-Zdrowia wynagrodzenia wzrosną do 22 770 zł.Nowe przepisy wejdą w życie po ich ogłoszeniu, co ma na celu poprawę sytuacji finansowej pracowników sektora zdrowia.

27 marca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w państwowych jednostkach sfery budżetowej działających w zakresie rolnictwa

W skrócie
Nowe stawki wynagrodzeń dla pracowników
Prawo pracy

Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzane są nowe miesięczne stawki wynagrodzenia dla pracowników Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej oraz okręgowych stacji chemiczno-rolniczych.Stawki wynagrodzenia będą wynosiły od 4200 zł dla najniższej kategorii (I) do 10 600 zł dla najwyższej kategorii (XIX).Zmiana ta dotyczy pracowników zatrudnionych w wymienionych instytucjach.Rozporządzenie wejdzie w życie dzień po ogłoszeniu, które miało miejsce 26 marca 2026 roku.Nowe stawki mają na celu poprawę wynagrodzeń w sektorze chemiczno-rolniczym.

23 marca 2026
Obowiązuje

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniające rozporządzenie w sprawie ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników Polskiego Komitetu Normalizacyjnego

W skrócie
Nowe wynagrodzenia w Polskim Komitecie Normalizacyjnym
Prawo pracy

Od 1 stycznia 2026 roku wynagrodzenia pracowników Polskiego Komitetu Normalizacyjnego wzrosną. Nowe miesięczne stawki wynagrodzenia zasadniczego będą wynosiły od 3000 zł do 16 000 zł, w zależności od kategorii zaszeregowania.Zmiana dotyczy wszystkich pracowników Komitetu i zastępuje wcześniejsze regulacje z 2016 roku. Wprowadzone kwoty mają dostosować wynagrodzenia do aktualnych warunków rynkowych oraz potrzeb sektora normalizacji.Nowe przepisy wejdą w życie 11 marca 2026 roku.Skutkiem praktycznym tej zmiany będzie poprawa sytuacji finansowej pracowników w związku z wyższymi wynagrodzeniami.